Liên minh Châu Âu chính thức triển khai hệ thống xuất nhập cảnh kỹ thuật số (EES)
Updated: 13/10/2025
Liên minh châu Âu (EU) chính thức bắt đầu triển khai hệ thống quản lý biên giới kỹ thuật số Entry/Exit System (EES) từ ngày 12/10/2025, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược hiện đại hóa kiểm soát biên giới của khối, đồng thời siết chặt giám sát di trú trong bối cảnh áp lực nhập cư ngày càng tăng.
EES là một phần trong khuôn khổ di trú và tị nạn chung mới của EU, được Ủy viên Nội vụ và Di trú châu Âu Magnus Brunner mô tả là “xương sống kỹ thuật số của mô hình quản lý biên giới thế hệ mới”.
Hệ thống này ghi nhận thông tin sinh trắc học bao gồm dấu vân tay, ảnh khuôn mặt và dữ liệu cá nhân của mọi công dân ngoài khối EU khi nhập cảnh hoặc rời khỏi khu vực Schengen. Mục tiêu là ngăn chặn gian lận danh tính, kiểm soát người ở quá hạn thị thực và giảm áp lực di cư trái phép, trong bối cảnh nhiều nước thành viên đối mặt với yêu cầu siết chặt biên giới.
1. Bỏ dấu đóng hộ chiếu, thay bằng dữ liệu điện tử
Từ 12/10/2025, tất cả công dân ngoài EU khi nhập cảnh khu vực Schengen sẽ được yêu cầu đăng ký thông tin cá nhân, dấu vân tay và hình ảnh khuôn mặt tại cửa khẩu. Hệ thống này, được triển khai dần trong sáu tháng, sẽ thay thế hoàn toàn việc đóng dấu hộ chiếu thủ công bằng cơ chế ghi nhận kỹ thuật số từ ngày 10/4/2026.
Theo Ủy viên phụ trách Nội vụ và Di trú châu Âu Magnus Brunner, EES là “xương sống kỹ thuật số của khuôn khổ quản lý di trú và tị nạn mới của châu Âu”, giúp phát hiện người lưu trú quá hạn, chống gian lận danh tính và ngăn chặn di cư trái phép.
2. Công nghệ thay đổi trải nghiệm tại biên giới
Tại các cửa khẩu như Bajakovo (Croatia), điểm giao với Serbia, hệ thống mới đã bắt đầu được thử nghiệm. Du khách ngoài EU phải chờ khoảng 20 phút để qua cửa kiểm soát với quy trình quét hộ chiếu, chụp ảnh khuôn mặt và lấy vân tay diễn ra trong chưa đầy hai phút.
Hệ thống cũng đang được Anh và EU phối hợp áp dụng tại các điểm như cảng Dover, Eurotunnel (Folkestone) và ga St. Pancras (London) cho khách đi Eurostar. Ban đầu, việc kiểm tra chỉ áp dụng cho xe tải và xe khách, sau đó mở rộng cho ô tô cá nhân vào cuối năm 2025.
Theo Bộ trưởng An ninh Biên giới Anh Alex Norris, việc hợp tác này “phản ánh cam kết chung của Anh và EU trong việc bảo vệ công dân, ngăn chặn di cư bất hợp pháp và xây dựng hệ thống biên giới hiện đại hơn”.
3. Sức ép từ chính trị và an ninh
EES là một phần trong gói cải cách biên giới và di trú quy mô lớn nhất của EU trong hơn một thập kỷ, được khởi động sau làn sóng tị nạn năm 2015. Theo Politico Europe, hệ thống mới giúp hợp nhất dữ liệu giữa các cơ quan biên giới quốc gia, tăng khả năng truy vết và xác minh danh tính trong trường hợp nghi ngờ.
Tuy nhiên, việc triển khai không tránh khỏi lo ngại về quyền riêng tư và quá tải hạ tầng công nghệ. Các nhóm nhân quyền như European Digital Rights (EDRi) cảnh báo rằng lượng dữ liệu sinh trắc học khổng lồ có thể dẫn đến nguy cơ lạm dụng hoặc tấn công mạng nếu thiếu cơ chế bảo mật chặt chẽ.
Ủy ban châu Âu khẳng định dữ liệu sẽ được mã hóa và lưu trữ an toàn trong hệ thống trung tâm đặt tại Strasbourg (Pháp), tuân thủ nghiêm ngặt Quy định Bảo vệ Dữ liệu chung (GDPR).
4. Bước đệm cho hệ thống ETIAS năm 2026
EES không hoạt động độc lập, mà là tiền đề cho Hệ thống Ủy quyền Du lịch và Thông tin châu Âu (ETIAS) dự kiến đi vào hoạt động từ giữa năm 2026. Khi đó, công dân của hơn 60 quốc gia miễn thị thực vào Schengen, bao gồm Anh, Mỹ, Canada, Úc và Việt Nam, sẽ phải xin ủy quyền điện tử trước khi nhập cảnh, tương tự như hệ thống ESTA của Mỹ.
Theo Euronews, hai hệ thống này sẽ giúp EU kiểm soát tốt hơn dòng người ra vào, đồng thời tạo nền tảng cho biên giới thông minh (Smart Borders) hướng tới mục tiêu quản lý di trú minh bạch, an toàn và hiệu quả hơn.
5. Một châu Âu “vừa mở, vừa an toàn”
Các chuyên gia nhận định, động thái này thể hiện sự cân bằng chiến lược của châu Âu giữa hai giá trị tưởng chừng đối lập: tự do đi lại và an ninh biên giới.
Theo Viện Nghiên cứu Di trú châu Âu (EMI), hơn 1,3 tỷ lượt nhập cảnh và xuất cảnh mỗi năm được ghi nhận trong khu vực Schengen, con số khổng lồ khiến việc chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu. “EES không chỉ là công cụ kỹ thuật mà là lời khẳng định về năng lực số hóa của EU trong lĩnh vực quản trị công,” báo cáo EMI nhận định.
Sự ra đời của EES không chỉ định hình lại biên giới kỹ thuật số của châu Âu mà còn mở ra thách thức mới cho công dân và cư dân dài hạn ngoài EU, trong đó có cộng đồng người Việt sinh sống tại châu Âu.
Việc nắm bắt sớm các thay đổi này là yếu tố chiến lược đối với những ai đang có kế hoạch định cư, đầu tư hoặc mở rộng hoạt động tại châu Âu, khi việc tuân thủ quy trình xuất nhập cảnh mới sẽ gắn liền với tư cách cư trú hợp pháp.
Với vai trò là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực di trú và quốc tịch châu Âu, Ethos không chỉ cập nhật chính sách kịp thời mà còn đồng hành cùng nhà đầu tư Việt Nam trong việc xây dựng chiến lược cư trú – quốc tịch bền vững tại các quốc gia EU.
